Julie Mehretu (d.1970), Etiyopya asıllı Amerikalı bir sanatçı. Deutsche Guggenheim’da sergilenen ‘Grey Area’ adlı sergisinin girişinde- Gri bölge; belirsiz, tarif edilmesi zor hatta imkânsız olan, sözleriyle başlayan açıklamayı okuduktan sonra, tahmin ettiğimden daha farklı bir deneyim yaşadığımı itiraf etmeliyim.
Sergi tek bir salondan oluşuyordu. Bir oda, sadece yedi adet resim ve tabii ki ben. Üstelik bir ara, kısa süreliğine olsa da, benden başka kimsenin bulunmadığını fark ettim sergi alanında; neyse ki çok uzun sürmedi. Belli bir mesafeden bakıldığında oldukça soyut gözüken resimlere yaklaştıkça, sanat eseriyle aramdaki mesafenin sadece fiziksel olarak azalmadığını ilk defa bu kadar yoğun hissettim. Resimlerin büyük ölçekli (sergi salonunun boydan boya duvarını kaplayacak kadar) olmasının da etkisiyle esere yaklaştıkça oradaki detaylardan birine dönüştüğümü, o esnada resmin de büyük ölçüde farklılaştığını net bir şekilde duyumsamam biraz da ürkütücüydü doğrusu.
Örneğin, uzaktan bakıldığında tuvalin üzerinde beyaz kalan veya tam olarak beyaz olmasa da kendi içlerinde bir bütünlüğü varmış gibi duran alanların resme yaklaştıkça aslında ince ince işlenmiş ve ayrıştırılmış olduğu görülüyor; uzaktan tek boyutlu gibi gözüken, hatta bazen gözükmeyen çarpık çizgiler ve bulutumsu kütleler, zamanla canlanmaya başlıyor. Mehretu’nun bu sergisi için çıkış noktası Berlin; savaştan ve duvarın yıkılmasından sonra şehrin geçirdiği ve halen geçirmekte olduğu yeniden yapılanma sürecinde yakın tarihin izlerini silememiş o sokakları, binaları, belirgin bir insan figürü gözükmemesine rağmen insanları ve belki en önemlisi de belleği tuvale kazımış. Elbette sergideki etki Berlin ile sınırlı kalmıyor, küresel kentin dönüşümü, şehirlerin dinamik yapısı içindeki o çalkalanmalar derinden hissedilebiliyor. Çoğu eserinde, mimari öğelerle birlikte şehir planlaması haritalarını andıran, hatta andırmaktan da öte direkt bir şekilde çağrıştıran katmanlar var. Sıkıştırılmış ve bastırılmış o enerji öbekleri her an sizi de içine alıp patlayacakmış gibi duruyor.
Kazıdıkça dibinden başka başka katmanlar çıkacakmış gibi duran yoğun sisin arkasına gizlenmiş kent karmaşası ve sonsuzluk hissi veren sürekli hareket halinde olma durumu çok iyi ifade edilmişti. Serginin genel atmosferindeki agresiflik, güç ve iktidarın üzerimizdeki baskısını yansıtırken, müze-gezer bireyin kendi rızasıyla hapsolduğu platformun bir iktidar unsuruna dönüştüğünü de açıkça hissettirmesi açısından ilginçti.
Yine de, tek bir odanın içindeki o kaos, parçalanmışlık, akışkanlık içindeki kaygan zeminde kendime tutunacak bir nokta bulmak istedim herhalde ki, bir Uzak Doğu rüzgarının içine giren Kandinsky yıkıcılığı ve parlayan birkaç Miró damlası ayırt edebilen algılarımı daha fazla zorlamadan sergiden çıktım.
Daha detaylı bilgi için tıklayın>>
